Trời nóng oi bức đã kéo sức tiêu thụ các mặt hàng giải nhiệt tăng mạnh. Tuy nhiên, với tâm lý mua để chống nóng, người tiêu dùng đổ xô đi mua mà quên mất hiệu quả kinh tế từ các thiết bị này khi bỏ số tiền lớn nhưng giải nhiệt không đến đâu.
Chị N.T.K. (Q.3, TP.HCM) cho biết khi mua quạt tháp giá gần 900.000 đồng về mới phát hiện khả năng quạt mát rất hạn chế do góc xoay hẹp. Tương tự, anh Thành Cương (Q.7, TP.HCM) kể mua một máy điều hòa trị giá 5,3 triệu đồng. Sau khi sử dụng một tháng, phòng ngủ vẫn không mát rượi như quảng cáo mà hóa đơn tiền điện cứ tăng vù vù. Khi gọi người đến bảo hành, anh mới được biết do người bán lắp ráp sai kỹ thuật.
Thực tế khi mua các thiết bị tiêu thụ điện, người tiêu dùng vẫn chưa chú ý đến hiệu suất năng lượng tức hiệu quả của thiết bị mà chỉ xem xét yếu tố giá cả, kiểu dáng, chức năng do thói quen hoặc chưa có thông tin, kiến thức về hiệu quả sử dụng năng lượng. Bởi vậy mới có trường hợp vào mùa mất điện thì đổ xô đi mua quạt sạc, nhưng sử dụng vài ba hôm thì không có điện là không chạy!
Những ngày cao điểm mùa nóng hiện nay, máy lạnh và quạt sạc là hai mặt hàng bán chạy nhất, trong đó các dòng máy lạnh có mức giá 3,9-5,9 triệu đồng, quạt 300.000-599.000 đồng được khách hàng chuộng nhất. Tại trung tâm điện máy Nguyễn Kim, doanh số các sản phẩm máy lạnh, quạt, máy xay sinh tố, máy ép trái cây tăng khoảng 150% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi các trung tâm điện máy Chợ Lớn, Thiên Hòa tăng 50-100% so với các tháng trước đó.
Bà Nguyễn Thị Quyền, phó giám đốc marketing trung tâm điện máy Thiên Hòa, cho biết so với năm ngoái xu hướng người tiêu dùng năm nay tập trung những dòng sản phẩm tiết kiệm điện với công nghệ inverter và dòng sản phẩm có khả năng lọc không khí, diệt khuẩn khử mùi.
Theo kỹ sư Phạm Huy Phong – trưởng ban cố vấn Trung tâm Tiết kiệm năng lượng TP.HCM (thuộc Sở Khoa học – công nghệ TP.HCM), khi mua máy điều hòa, người dùng thường chỉ quan tâm đến nhãn hiệu và công suất máy mà không quan tâm đến hiệu quả. Máy lạnh là một loại thiết bị tiêu thụ khá nhiều điện nên khi mua cần chú ý đến chỉ số COP (COP = công suất (kW)/tiêu thụ điện năng (kW)). Chỉ số COP càng cao là điện năng tiêu thụ càng ít và hiệu quả càng lớn. Hiện nay, các loại máy điều hòa đã có thêm công nghệ inverter giúp ổn định nhiệt độ trong phòng dẫn đến chỉ số COP luôn trên 3,5, trong khi các loại máy thông thường chỉ số này dưới 3,5.
Ông Chiêm Quốc Sơn, giám đốc Công ty điện tử Thanh Sơn, cho rằng khi mua cần tính toán kỹ vì hiện nay có những dòng máy lạnh tiết kiệm điện, nhưng dòng máy này chỉ giảm được một phần điện năng tiêu thụ chứ không phải hoàn toàn mà giá thành rất cao. Ngoài việc xem xét giá cả, thương hiệu sản phẩm, người dùng nên quan tâm đến thời gian bảo hành, những sản phẩm có thời gian bảo hành hai năm trở lên chứng tỏ độ bền và ổn định.
Trước mối lo thiếu điện mùa nóng, người dân mua quạt sạc khá nhiều, nhưng đứng về mặt hiệu quả kinh tế thì thiết bị này dùng ăcquy nên giá thành cao hơn quạt thường rất nhiều, tuổi thọ ăcquy không cao, phải thay sẽ rất tốn kém. Theo ông Sơn, chỉ nên dùng quạt sạc trong trường hợp bất khả kháng vì đứng ở góc độ hiệu quả năng lượng thì quạt sạc phải qua trung gian là bình ăcquy nên thất thoát một phần điện năng dẫn đến tiêu tốn điện năng hơn, giá lại mắc gấp ba lần quạt thông dụng mà không mát bằng. Ăcquy là yếu tố quyết định nên khi mua cần phải hỏi kỹ về chế độ bảo hành bình ăcquy và xem kỹ hướng dẫn sử dụng để giữ bình lâu hỏng.
Một đặc điểm của người tiêu dùng là khi mua quạt sạc về chỉ biết cắm điện dùng mà không tìm hiểu cách sạc, cách dùng dẫn đến sau một thời gian ngắn quạt chỉ có thể dùng 5-10 phút. Khi mua nên hỏi người bán xem có loại quạt có thể hoạt động khi tháo bình ra không, nếu có thì nên mua loại này vì loại quạt có bình ăcquy mới hoạt động sẽ tốn kém rất nhiều về lâu dài do phải thay bình mới liên tục nếu không sử dụng bình đúng cách.
